GAZTELA MANTXA

Gaztela Mantxako autonomi erkidegoa  Espainiako erdialdean kokatuta dago.

Gaztela Mantxako mugen inguruan hitzegiten badugu, Andaluzia hegoaldean dago, Murtzia hego-ekialdean, Valentzia ekialdean, Madrid eta Gaztela eta Leon iparraldean ditu, Aragoi ipar-ekialdean eta Extremadura mendebaldean ditu mugakide. Gaztela Mantxako hiriburua Toledo da. Ciudad Real, Toledo, Cuenca, Albazete eta Guadalajara dira Gaztela Mantxako probintziak.

Gaztela Mantxako hedadurataz hitzegiten badugu  79.225 km2-koa da.Gaztela Mantxako azken erroldan, 2.089.987 biztanle, mantxarrak, azaldu ziren. Gaztela Mantxako dentsitatea 23,84 biztanle Km2-koa da.

Erliebeari lotuta:Tajo,Guadiana eta Guadalkibir Ozeano Atlantikoan isurtzen dira eta Jucar eta Segura Mediterráneo itsasoan isurtzen dira.Mendikate garrantzitsuena Toledoko mendiak dira eta,  Madrona,Kalatraba eta Abedular dira Gaztela Mantxako mendi nagusienak.  

Gaztela Mantxako klima kontinentala da. Udan, tenperatura altuak izaten dira, euri gutxi eta neguan hotzak -4 gradukoak eta euri asko egiten du. Prezipitazioak ugariak dira Udazkenean eta neguan.

Jarduera ekonomikoari dagokionez, Gaztela Mantxako langile gehienak nekazaritzako lana egiten dute. Olibondoak, zerealak, mahastiak, gariak, meloiak eta angurriak dira langileek gehien landatzen duten gauzak. Gaztela Mantxako ekonomian oso garrantsitsua da ganadutegia. Ardi-azienda, ahuntza-azienda eta behi-azienda dira gehien ikusten direnak. Gaztela Mantxako gastronomian, Mantxako-pistoa, Mantxako-gazta, Gatxak, ardoa eta mamiak dira gehien jaten direnak.  

Lurralde honeko kulturataz hitzeginda, pertsona famatuenak hauek dira: Pedro Almodobar, Jose Mota ,Andrés Iniesta eta Cervantes. Gaztela Mantxan euskalki Mantxegoa erabiltzen da. Gaztela Mantxan hainbat festa daude, adibidez: Albazeteko azoka, Pandorga jaiak Ciudad Realen ,Cuencako pazko astea  Gaztela Mantxako eguna maiatzaren 31an etb.

Honako hauek dira Gaztela Mantxako monumentuak: Alcazar de San Juaneko Haize errotak, Ciudad Realeko katedrala etb.    

Lurralde honako historiataz hitzegiten badugu, Aro modernoan, lurraldeak Castilla la nueva izena hartuko zuen, urteetan Espainiako erregio historikoa izan dena. 1833an Albazeteko probintzia sortu zuten Murtziakoekin batera osatuz. Autonomi estatua 1892 urtean jaso zuen.

                            

Posted in: